Debaty sejmowex920 Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie wykupu przez państwo akcji i obligacji państwowych, które miały termin wykupu po 1945 r.

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację panów posłów z dnia 9 maja 2000 r. (SPS-0202-3906/00) uprzejmie wyjaśniam, iż z uwagi na stan prawny przedwojennych obligacji (brak ustawowego rozstrzygnięcia tych kwestii) nie można zaspokoić roszczeń o wykup obligacji skarbu państwa, emitowanych przed II wojną światową. Po odzyskaniu niepodległości obsługa przedwojennych, skarbowych papierów wartościowych nie została wznowiona, tzn. państwo odstąpiło od realizacji zobowiązań wynikających z papierów wartościowych, a w szczególności z obligacji.    Istniejące w obecnym stanie prawnym upoważnienia dla rządu i ministra finansów do działania w przedmiocie podjęcia obsługi zobowiązań wynikających z emitowanych lub gwarantowanych przed 1 września 1939 r. papierów wartościowych nie mogą stanowić podstawy do całościowego lub częściowego uregulowania trybu i zasad wykupu tych papierów; niezbędne są tu regulacje rangi ustawowej.    Jednocześnie chciałbym podkreślić, iż sprawa zobowiązań skarbu państwa z tytułu wyemitowanych papierów wartościowych przed II wojną światową jest przedmiotem żywego zainteresowania ze strony Ministerstwa Finansów. Należy jednak zauważyć, iż uregulowanie tej sprawy jest bardzo trudne i skomplikowane, nie tylko pod względem formalno-prawnym, gdyż przyczyny jej tkwią w praktyce nieobsługiwania przedmiotowych zobowiązań skarbu państwa (ze zrozumiałych przyczyn) zarówno w okresie wojny, jak i po jej zakończeniu.    Uregulowanie przedmiotowej sprawy (co powinno nastąpić w drodze ustawy) będzie wiązało się z rozstrzygnięciem wielu problemów zarówno natury faktycznej, jak i prawnej, z których, w zależności od kierunku podjętej decyzji, najważniejsze dotyczą:    - przeliczenia wysokości zobowiązań przedwojennych (wybór metody dokonywania przeliczeń i aktualizowania wartości tych zobowiązań, sposób naliczania odsetek),    - określenia, jaka część emisji znajduje się w rękach właścicieli, a co za tym idzie trudności obliczenia wysokości zobowiązań dla budżetu państwa z tego tytułu,    - negatywnego odbioru przez opinię publiczną zarówno w kraju, jak i za granicą w przypadku niepodjęcia obsługi zobowiązań (jest to szczególnie ważne w sytuacji, kiedy staramy się o pełnoprawne członkostwo w Unii Europejskiej),    - wzmocnienia zaufania inwestorów krajowych i zagranicznych do obecnie emitowanych skarbowych papierów wartościowych,    - określenia kompromisu między roszczeniami wierzycieli a możliwościami finansowymi skarbu państwa,    - wysokości kosztów przeprowadzenia operacji ewentualnego wykupu,    - konieczności przeprowadzenia odpowiedniego szkolenia dla osób faktycznie przeprowadzających wykup,    - potencjalnego narażenia państwa na procesy o odszkodowanie (w przypadku podjęcia decyzji o wykupie), gdyż nie można wykluczyć, iż w okresie powojennym wiele osób otrzymało decyzje (informacje) o nieważności przedmiotowych papierów wartościowych bądź że ich obsługa nie zostanie wznowiona i na skutek takich decyzji (informacji) wyzbyły się posiadanych papierów,    - niemożliwości udowodnienia prawa własności tych papierów lub ich nabycia w dobrej wierze ze względu na to, że papiery wartościowe emitowane przez skarb państwa przed II wojną światową były w przeważającej mierze papierami na okaziciela; tym samym osoby, które nabyły papiery wartościowe za bardzo niską cenę bądź w sposób przypadkowy znalazły się w ich posiadaniu, uzyskałyby legitymację formalną; należy więc liczyć się z tym, że właśnie tego typu posiadaczom skarb państwa wypłacałby odpowiednie kwoty z tytułu wykupu,    - sytuacji posiadaczy obligacji, którzy na drodze sądowej domagali się zwrotu stosownych kwot wraz z odsetkami z tytułu posiadanych papierów wartościowych, a których roszczenia zostały oddalone,    - możliwości wystąpienia zjawiska fałszerstwa przedwojennych papierów wartościowych (papiery wartościowe wyemitowane przed wojną nie mają tak skomplikowanych zabezpieczeń, jak obecnie zmaterializowane papiery wartościowe).    Reasumując, chciałbym raz jeszcze podkreślić, iż ww. kwestie są w chwili obecnej przedmiotem analiz ze strony Ministerstwa Finansów. Jednakże ze względu na istniejące przeszkody natury faktycznej, jak i prawnej nie można bliżej określić terminu uregulowania omawianej problematyki.    Ustosunkowując się do kwestii sytuacji prawnej akcji Banku Polskiego, uprzejmie wyjaśniam, iż zarządzeniem ministra finansów z dnia 16 października 1951 r. wydanym na podstawie art. 25 dekretu z dnia 25 października 1948 r. o reformie bankowej (DzU z 1951 r. nr 36, poz. 279) Bank Polski z dniem 1 listopada 1951 r. przeszedł w stan likwidacji.    Decyzją ministra finansów z dnia 7 stycznia 1952 r. Bank Polski w likwidacji został uznany za zlikwidowany (MP cz. A, nr 10, poz. 103) na podstawie art. 13 dekretu z dnia 25 października 1948 r. o zasadach i trybie likwidacji niektórych przedsiębiorstw bankowych (DzU nr 52, poz. 410).    Akcja jest papierem wartościowym, w którym inkorporowane są m.in. prawa właścicielskie. Oznacza to, że akcjonariusze, zgodnie z art. 458 Kodeksu handlowego, mogą zostać zaspokojeni dopiero w ostatniej kolejności, po zaspokojeniu wszystkich wierzycieli. Likwidacja nastąpiła w warunkach, gdy majątek Banku Polskiego wystarczał jedynie na pokrycie kosztów likwidacji - było to wynikiem szkód poniesionych przez bank w wyniku działań wojennych. Tak więc roszczenie płynące z faktu posiadania akcji Banku Polskiego jest niemożliwe do spełnienia.    Z poważaniem    Sekretarz stanu    Jarosław Bauc    Warszawa, dnia 25 maja 2000 r.